Aandacht voor alternatieve intocht in Yerseke is onvermijdelijk en toch knaagt het

Hoe ga je om met pikzwart geschminkte pieten?

Net als we op de redactie denken dat de zwartepietendiscussie allang over haar hoogtepunt heen is, barst die in volle hevigheid weer los. Met Zeeland als brandhaard. Dat brengt dilemma’s met zich mee.

Bij de intocht van 2024 liep het uit de hand in Yerseke.

J

e zou het bijna vergeten, maar de discussie over Zwarte Piet begint al in 2001. Dan komt Jerry Afriyie, die later Kick Out Zwarte Piet (KOZP) opricht, voor het eerst in actie tijdens de sinterklaasintocht in Dordrecht. In het hele land gaan daarna de koppen van voor- en tegenstanders stevig tegen elkaar. 


In de jaren erna sterft de discussie in het grootste deel van Nederland langzaam uit. Ook in Zeeland is de roetveegpiet al jaren de norm. Maar dan hebben we buiten Yerseke gerekend. In dat Zeeuwse vissersdorp loopt het bij de intocht van 2024 uit de hand. Kick Out Zwarte Piet heeft Yerseke uitgekozen om te demonstreren, maar voorstanders komen verhaal halen. Lang verhaal kort: noodbevel, honderden politiemensen, stenengooiers, vier arrestaties…


De PZC zit er bovenop met een liveblog, reportages, terugblikverhalen, reconstructies en analyses. Waar burgemeesters in het hele land een belangrijke rol spelen om intochten inclusiever te maken, is dat de burgemeester van Reimerswaal (waar Yerseke onderdeel van is) blijkbaar niet gelukt.


In november 2025 wordt duidelijk dat Yerseke nog de enige plek is waar KOZP tijdens de intocht demonstreert. De actiegroep zou ook nog naar Texel gaan, maar daar beloofde de burgemeester dat intochten op het eiland een ‘inclusieve invulling’ krijgen. 


Dan doemt er op de redactie een groot dilemma op. Want aan de ene kant is er plaatsvervangende schaamte. Ineens staat Zeeland voor heel Nederland te kijk als een achtergebleven gebied waar mensen star vasthouden aan tradities die voor velen een racistische bij­smaak hebben. 


​​​​​​​Plaatsvervangende schaamte versus onverzettelijkheid

Aan de andere kant is de onverzettelijkheid van mensen in (voormalige) vissersdorpen spreekwoordelijk. Zeker als mensen er het gevoel hebben dat hen iets van buiten, vanuit de Randstad, wordt opgelegd. Een levenshouding die bij de Zeeuwse volksaard hoort. Met welk gemoed ga je dan de verslaggeving in?


Met precies die spagaat. We laten in de weken voor de intocht en aangekondigde tegendemonstratie alle kanten van het verhaal horen. De plaatselijke predikant die spreekt van ‘Asterix en Obelix’, waarbij een klein dorpje dapper standhoudt. De organisatie achter de intocht: ‘Dit heeft niets met racisme te maken’. Een lokale politicus: ‘Ik schaam mij als Yesenaar’.


Uiteindelijk blaast de organisatie de intocht om veiligheidsredenen af en laat KOZP weten dat zij niet naar Yerseke afreist. Niet verrassend komt het weken later tot een alternatieve intocht in het vissersdorp, met pikzwart geschminkte pieten. Daar zijn onze verslaggevers uiteraard bij om verslag te doen in woord, beeld en video.


Journalistiek gezien is het onvermijdelijk om ruim aandacht te besteden aan de alternatieve intocht. En toch knaagt het dat we daarmee ook een podium geven aan een van de laatste verzetshaarden in Nederland.


In de woorden van Jan Luteijn, waarnemend burgemeester van Reimerswaal: ‘Yerseke laat zien dat zij moeite heeft met de pietendiscussie. We hebben nu een jaar om te bekijken of we het anders kunnen doen, op een manier die beide kanten respecteert.’


We zullen de inspanningen van de burgemeester bij de PZC vanzelfsprekend kritisch volgen.

Ronald van Geenen

Hoofdredacteur PZC

PZC-panel

‘Fijn dat u dit leest, want we gaan iets nieuws doen bij de PZC.’ Dat schreven we in mei 2025 op onze site en app, in de krant en in de nieuwsbrief die we aan onze abonnees sturen. We introduceerden ons PZC Praat Mee Panel, een initiatief waarmee we PZC-lezers nog centraler willen stellen in ons dagelijks werk. Het idee is eenvoudig: via het panel nodigt de PZC lezers uit om mee te praten over onderwerpen die in de Zeeuwse actualiteit spelen. Van de toenemende onvrede over de groei van het toerisme in onze provincie tot de plannen die commissaris van de Koning Hugo de Jonge heeft voor Zeeland. We mikten op zo’n 250 deelnemers tegen het einde van het jaar, maar telden er na de eerste maand al 300. Inmiddels doen ruim 800 Zeeuwen mee aan het PZC-panel.

Transparant en zorgvuldig

D

e PZC is geworteld in Zeeland. Als regionale nieuwsorganisatie kent de PZC de provincie van binnen en van buiten: de mensen, de plaatsen, de tradities en de ontwikkelingen die Zeeland maken tot wat het is. De PZC is betrokken bij wat Zeeuwen doen en raakt, houdt van de provincie en is zichtbaar aanwezig in de samenleving.


De PZC staat voor onafhankelijke, objectieve en betrouwbare journalistiek. De redactie werkt zelfstandig, is onafhankelijk in de keuze van bronnen en bepaalt zonder inmenging van buitenaf welke onderwerpen worden onderzocht en hoe daarover wordt bericht. De PZC scheidt feiten en meningen zorgvuldig en gaat integer te werk. De PZC volgt de Global Charter of Ethics for Journalists. Zo kunnen lezers, luisteraars en kijkers erop vertrouwen dat de PZC eerlijk, transparant en zorgvuldig bericht. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen nieuws en de duiding daarvan.


De PZC is er voor iedereen die wil weten wat er speelt in Zeeland. De journalistiek van de PZC houdt rekening met de verschillende levensbeschouwelijke, politieke en culturele opvattingen in de samenleving. Vrijheid van meningsuiting, zoals vastgelegd in de Grondwet, is daarbij het uitgangspunt.


De PZC is toegankelijk en staat open voor lezers, luisteraars en kijkers die willen meedenken of bijdragen aan de PZC. Samen met de lezers, luisteraars en kijkers zorgt de PZC ervoor dat verhalen worden verteld die ertoe doen: dichtbij, zichtbaar en met een open blik. De PZC ademt Zeeland, in woord, beeld en geluid.

PZC is onderdeel van ADR Nieuwsmedia

Lees meer en bekijk de cijfers